eRevalidatie na een beroerte: gebruiksvriendelijk en laagdrempelig

Voor het wetenschappelijk onderzoeksprogramma FAST@Home (Fit After STroke@Home) onderzocht het kenniscentrum van Basalt de wensen en eisen van (CVA-) patiënten, mantelzorgers en behandelaren wat betreft eRevalidatie. Ontwikkelaars, onderzoekers en zorgverleners kunnen de resultaten van dit onderzoek gebruiken bij het ontwikkelen van effectieve eRevalidatie

Steeds meer mensen in Europa krijgen een beroerte. Ze volgen daarna vaak een intensief revalidatieproces, waarin nog te weinig gebruik wordt gemaakt van eHealth-toepassingen. Online toepassingen ter ondersteuning en verbetering van de revalidatiebehandeling (eRevalidatie)  zijn bijvoorbeeld serious (brain)games, apps en e-coaching. Meer inzicht in de wensen en eisen van de gebruikers is een belangrijke eerste stap op weg naar effectieve eRevalidatie na een beroerte.

De verwachting is dat het aantal beroertes in Europa zal stijgen naar 1,5 miljoen per jaar in 2025. Een beroerte kan ingrijpende gevolgen hebben, zoals een verlamming. Er zijn ook gevolgen die minder opvallen maar evenzeer impact hebben op het leven, zoals moeite met het geheugen of veranderingen in gedrag en persoonlijkheid. Mensen die zijn getroffen door een beroerte moeten vaak intensief revalideren. Hierbij zijn meerdere zorgverleners vanuit verschillende disciplines betrokken, waaronder revalidatieartsen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, logopedisten, psychologen en maatschappelijk werkers.

Games en apps

eRevalidatie ter ondersteuning en verbetering van de revalidatiebehandeling vergroot de mogelijkheden om goede, persoonlijke zorg te leveren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan serious (brain)games, apps en e-coaching. Hoewel uit onderzoek blijkt dat deze eHealth-toepassingen effectief kunnen zijn bij revalidatie, maken mensen die herstellen van een beroerte er nog te weinig gebruik van. Dat kan en moet anders, omdat de behoefte aan revalidatie stijgt: het aantal beroertes neemt toe en ook overleven steeds meer mensen een beroerte omdat de medische zorg beter wordt. Basalt hecht grote waarde aan innovatie en eHealth in de revalidatie. Om deze innovaties zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de wensen van de gebruikers voeren we hier onderzoek naar uit.

Wensen en eisen

Om te onderzoeken aan welke eisen eRevalidatie na een beroerte zou moeten voldoen, is een online enquête uitgezet onder mensen die na een beroerte zijn opgenomen in Rijnlands Revalidatie Centrum en Sophia Revalidatie (vanaf 1 januari 2019 gefuseerd tot Basalt), hun mantelzorgers en betrokken zorgverleners. De enquête is ingevuld door 125 patiënten, 43 mantelzorgers en 105 zorgprofessionals. De stellingen focusten zich op de wensen en eisen van deze gebruikers op het gebied van toegankelijkheid, bruikbaarheid en inhoud van eRevalidatie. Onderstaande resultaten zijn slechts een aantal highlights uit het volledige onderzoek naar de vereisten van eHealth-toepassingen volgens mensen die een beroerte hebben gehad, hun mantelzorgers en zorgverleners.

Toegankelijkheid

Wat betreft de toegankelijkheid van de eRevalidatie is het voor zowel mensen die herstellen van een beroerte, hun mantelzorgers als de zorgverleners het meest belangrijk dat zij de eRevalidatie op een laptop, tablet of smartphone kunnen volgen. Ook vinden alle gebruikers dat zorgverleners de voortgang moeten kunnen volgen via updates in het elektronische patiëntendossier.

Gebruiksvriendelijkheid

Alle gebruikers zien informatieve instructievideo’s over de inzet van eHealth en een goed overzicht van veel gestelde vragen (frequently asked questions (FAQ))  als de belangrijkste vereisten voor optimaal gebruikersgemak. Daarnaast moet de opbouw en indeling van de eHealth zo overzichtelijk mogelijk zijn, zonder al te veel verschillende menu’s en tabbladen. De vormgeving is rustig, liefst met lettertypes en -groottes die de gebruikers zelf kunnen aanpassen. Revalidanten en zorgverleners vinden het bovendien belangrijk dat zij met vragen bij een helpdesk terechtkunnen.

Inhoud

Op het gebied van inhoud moet volgens alle gebruikers voorop staan dat de eRevalidatie niet alleen toegang geeft tot fysieke en cognitieve oefeningen, maar ook inzicht biedt in gemaakte afspraken tijdens consulten met zorgverlener(s). Ook hechten ze veel waarde aan inzicht in het eindrapport van het revalidatieproces. Mantelzorgers willen niet alleen feedback over de trainingsresultaten van hun naaste ontvangen, maar ook meer informatie over omgaan met de gevolgen van een beroerte.

Effectieve eRevalidatie

Voor zover bekend is dit het eerste onderzoek dat zich focust op de wensen en eisen van de verschillende gebruikers van eRevalidatie. Ontwikkelaars, onderzoekers en zorgverleners kunnen deze resultaten gebruiken bij het ontwikkelen van effectieve eRevalidatie die zo goed mogelijk aansluit bij de wensen en eisen van mensen alle gebruikers. Wel is meer onderzoek is nodig om vast te stellen welke vereisten het meest belangrijk zijn om eHealth-toepassingen bij revalidatie na een beroerte zo optimaal mogelijk te kunnen inzetten en het gebruik ervan zo gemakkelijk en laagdrempelig mogelijk te maken.

Dit artikel is gebaseerd op:

What is Important in E-health Interventions for Stroke Rehabilitation? A Survey Study among Patients, Informal Caregivers and Health Professionals.  Wentink M.M., Van Bodegom-Vos L., Brouns B., Arwert H.J., Vliet-Vlieland T.P.M. De Kloet A.J., Meesters J.J.L.  Int J Telerehabil. 2018 Spring; 10(1): 15–28. Published online 2018 Aug 3.  doi: 10.5195/ijt.2018.6247


Terug